گزارشي‌از سفر«شرم‌الشيخ»

ايران محبوب

«إنّ‌ آلّذِين قَالُوارَبّنا الله‌ ثُم آسْتَقَاموا تَتَنَزّل عَلَيْهِم المَلَئِكَه ألا تَخَافوا ولا تَحْزَنوا و أبْشِروا‌بِالجَنّه الّتي كُنْتم تُوعَدون» (فصّلت ـ 48)

الف ) اجلاس اقتصادي و امنيتي عراق

اجلاس شرم‌الشيخ كه با محوريت موضوع عراق در روزهاي 13 و 14 ارديبهشت ماه برگزار شد از زمان اشغال تاكنون دهمين اجلاس بين‌المللي در اين خصوص و به لحاظ سطح و تعداد شركت‌كنندگان مهمترين آن محسوب مي‌شد البته چندي قبل از تجاوز آمريكا در سال 2003 ميلادي نيزبه منظور بررسي تحولات عراق نشست مشورتي‌ همسايگان در استانبول برگزار شد ، پس ازاستانبول‌به‌ترتيب رياض، تهران، دمشق، كويت، قاهره، عمان (پايتخت اردن)،بار ديگراستانبول و بغداد ميزبان اين نشست‌ها بوده‌اند كه عمدتا شركت‌كنندگان را همسايگان عراق و اشغالگران اصلي تشكيل مي‌داده‌اند اما موضوع عراق به صورت پراكنده در اين مدت در نيويورك، واشنگتن، توكيو و … نيز مورد بحث و بررسي ساير دول نيز قرار گرفته‌ است در همه اين نشست‌ها از جمله در شرم‌الشيخ موضوعات مشابهي شامل برقراري امنيت، خروج اشغالگران، كمك‌هاي بين‌المللي براي بازسازي عراق مطرح و پي‌گيري مي‌شود چه اينكه ايالات متحده درصدد است بخشي از هزينه‌ها و مسئوليت‌هاي خود را برعهده ديگران بگذارد و منبع نفت را تنها براي خود و متحدان استراتژيكش يعني انگليس و رژيم صهيونيستي به كار برد.

در اجلاس شرم‌الشيخ مجموعاً30 ميليارد دلاراز بدهي‌هاي عراق به ساير كشورها بخشيده شد ودر روز دوم اجلاس همسايگان اين كشور و ساير شركت‌كنندگان بار ديگر بر ضرورت حفظ وحدت ملي و جلوگيري ازتروريسم به منظور برقراري ثبات و امنيت در عراق تاكيد كردند و البته با حضور ايران تلاش برخي قدرت‌ها براي تضعيف دولت فعلي عراق ناكام ماند‏، اخبار جزيي اين اجلاس قبلا ارسال شده و خوانندگان كمابيش مطلعند.

ب ـ كشور مصر و شرم‌الشيخ

مصر با قريب 78 ميليون نفر جمعيت (كه بيش از 90% آنها مسلمان هستند) و حدود 000/002/1 كيلو مترمربع مساحت در شمال شرقي آفريقا به عنوان حلقه وصل سه قاره اروپا، آسيا و آفريقا واقع شده است، اين كشور با فلسطين، سودان و ليبي مرز مشترك دارد و دو سوي آنرا نيز درياي مديترانه و درياي سرخ فرا گرفته است كه شهر شرم‌الشيخ از شهرهاي ساحل درياي سرخ مي‌باشد و مهمترين شهر توريستي مصر است، لازم به ذكر است كه مهمترين منبع درآمد اين كشور از طريق توريسم حاصل مي‌شود (نزديك به 8 ميليارد دلار در سال) توريست‌هاي شرم‌الشيخ از كشورهاي مختلف بويژه از اروپا و روسيه و بعضاً از سرزمين‌هاي اشغالي مي‌باشند و حضور صهيونيست‌ها و فساد وحشتناك در اين منطقه باعث برخي بمب‌گذاريها از سوي نيروهاي افراط‌گراي اسلامي در سالهاي گذشته شده و از آن پس انبوهي از نيروهاي پليس «حسني مبارك» براي حفاظت از جان توريست‌ها و بويژه مشروب‌فروشي‌ها كه مورد انتقاد شديد اسلام‌گرايان است در شرم‌الشيخ مستقر شده‌اند.

جالب است كه در كشور ما نيروي انتظامي براي ترويج حجاب تلاش مي‌كند و در مصر نيروهاي پليس از بي‌حجابي محافظت مي‌كنند.

ج ـ استقبال از ايرانيان

حضور ايران در اجلاس شرم‌الشيخ چنانكه پيش بيني مي شد از اهميت بالايي برخوردار بود و بويژه رو در رو قرار گرفتن وزراي خارجه جمهوري اسلامي و ايالات متحده براي نخستين بار براي بررسي يكي از موضوعات مورد اختلاف توجه عمده تحليل‌گران و ناظران بين‌المللي را به خود جلب كرده بود.

برخي شبكه‌هاي برجسته غربي و عربي همچون آسوشيتدپرس و العربيه تيم خبرنگاري مخصوص هيأت ايراني به شرم‌الشيخ اعزام كرده بودند كه از لحظه ورود هيأت ما را همراهي مي‌كردند (پشت پرده اين همراهي را خدا مي‌داند) اما با حضور وزير خارجه كشورمان درمحل اجلاس كه با حدود يك ربع تاخير صورت پذيرفت تمامي خبرنگاران حاضر و تصويربرداران به سمت ايشان روي گردانيدند كه نگراني برخي حضار از جمله هيأت آمريكايي و ميزبانان مصري را برانگيخت به گونه‌ايكه آنها از ادامه فعاليت خبرنگاران در سالن اصلي اجلاس ممانعت به عمل آوردند (هر چند خبرنگار سياست روز باز هم به نوعي در سالن حضور داشت). اما در طول برگزاري اجلاس و پس از آن بدون ترديد هيأت ايراني در كنار آمريكا بيش از همه مورد توجه بودند و حتي در مهماني ساده وزير خارجه مصر (ابوالغيط) حضور متكي و رايس پشت ميز ناهار مباحث فراواني را برانگيخت وعدم حضور وزير خارجه كشورمان در مهماني شام (به سبب مسائل غيرشرعي) از منظر بسياري اقدامي صرفا سياسي براي تحقير آمريكا برداشت شد.

د) ديپلمات تر از ديپلماتها

ما درحاشيه اين اجلاس فرصتي يافتيم تا با خبرنگاران سراسر دنيا بويژه خبرنگاران رويترز، آسوشيتدپرس، الجزيره، العربيه، صداي آمريكا (VOA)، بي‌بي‌سي و تلويزيون مصر و الاهرام ديدار و گفتگو كنيم و چه بسيار خبرنگاراني كه به مراتب توانشان از ديپلمات‌هاي رسمي كشورهاي خود نيز بالاتر بود و به خوبي عملكرد ديپلماتهاي كشور متبوعشان را هم ارزيابي و نقد مي‌كردند و جملگي نسبت به مردم ايران ابراز علاقه بسيار مي‌نمودند. سواي خبرنگاران مردم عادي خصوصا مردم مصر كه فرصت بيشتري براي ارتباط با آنها داشتيم به شدت نسبت به ايرانيان ابراز علاقه مي‌كردند و از اينكه ملت ما قاطعانه در برابر زورگويي‌هاي استكبار جهاني و رژيم اشغالگر قدس مقاومت مي‌كند ابراز خرسندي و تحسين مي‌نمودند.

د ـ وزيري متعهد

سفر شرم‌الشيخ همچنين فرصتي بود براي آشنايي بيشتر با وزير امور خارجه و بخشي از دستگاه ديپلماسي كشور، به حق بايد گفت آقاي متكي كه پس از انقلاب اولين وزير امور خارجه ايست كه تحصيلات دانشگاهي و تجربه‌اش متناسب با مقامش مي‌باشد فردي است بسيار هوشيار و متعهد. حساسيت به اقامه نماز حتي‌المقدور در اول وقت ، صلابت در برابر ديپلمات‌هاي پرمدعاي غرب، تسلط به زبان انگليسي و آشنايي با ترفندهاي سياسي ديپلمات‌ها و خبرنگاران از ويژگي‌هاي جالب توجه وزير در اين سفر بود و اگرچه به زبان عربي چندان تسلط نداشت اما آقاي بات مان قليچ با قدرت بالاي خود در ترجمه همزمان اين ضعف را جبران مي‌نمود.

با اين حال بخشي از مسئولان وزارت خارجه و نمايندگي كشورمان در مصر به رغم تعهد و نيك‌ رفتاري از دانش و تسلط كافي در كار خود برخوردار نبودند (حتي در حوزه مسئوليت تشريفات وزير) كه به نظر مي‌رسد اين مشكل بيشتر ناشي از نظام آموزشي ما باشد، چه اينكه دستگاه سياست خارجي به سبب حساسيت بالاي آن نيازمند نيروهايي فرهيخته و آگاه به فرهنگ ملي و اسلامي و مسلط به مسائل سياسي و ديپلماتيك و آشنا با زبان‌هاي خارجي مي‌باشد و براي تامين اين نياز نظام تربيتي و سيستم گزينشي كشور از جمله در اين وزارتخانه بايد تقويت شود.