حاشيه‌اي بر نشست جي 8
وزراي امور خارجه هشت كشور صنعتي جهان از روز گذشته در كيوتو ژاپن گردهم آمدند تا ضمن بررسي موضوعات مربوط به كره شمالي، افغانستان، ايران و زيمبابوه، مقدمات برگزاري اجلاس سران اين گروه از 17 تيرماه در جزيره هوكايدوي ژاپن را فراهم كنند.
محور مذاكرات وزراي خارجه كانادا، آمريكا، فرانسه، ايتاليا، آلمان، ژاپن، روسيه و انگليس موضوع توقف فعاليتهاي مرتبط با تسليحات هسته اي كره شمالي است اما آنها درباره مسئله هستهاي ايران نيز به بحث پرداختند و موضوع بيانيه مشترك آنها را نيز بحث تعليق غني‌سازي ايران تشكيل داد.
"ماساهيرو كومورا"، وزير امور خارجه ژاپن پس از اين نشست با اشاره به بيانيه مشترك وزراي خارجه كه بر تعليق غني سازي اورانيوم در ايران تاكيد دارد، گفت، وزراي گروه 8 بر ادامه سياست دو سويه گفت‌وگو و تحريم در قبال ايران توافق كرده‌اند و بر همين موضع تاكيد دارند و از ايران مي‌خواهند كه فعاليتهاي هستهاي خود را متوقف كند.
اين نخستين باري نيست كه نشست گروه 8 خواستار محروم كردن ايران از حق مشروع هستهاي خود براي غني سازي اورانيوم است در حالي كه معاهده منع گسترش تسليحات هستهاي (ان‌پي‌تي) اين حق را براي هر كشوري از جمله ايران براي استفاده صلح آميز از انرژي هستهاي به رسميت شناخته است.
ساعات پاياني روز گذشته كره شمالي كه با خروج رسمي از معاهده N.P.T(پيمان منع گسترش تسليحات هستهاي) به آزمايش كلاهكهاي اتمي پرداخته و با تحريم گسترده كشورهاي صنعتي مواجه شده بود، با ارائه اظهارنامه فعاليتهاي هسته اي خود به گروه 8 حسب توافق قبلي توانست مجموعه‌اي از تحريمهاي اين كشور را كه به حل مشكلات فزاينده اقتصادي آن كمك مي‌كند، لغو نمايد.
پيش از اين آمريكا وعده داده بود چنانچه پيونگ‌يانگ به تعهدات خود در اجلاس شش‌جانبه كه تاكنون به انجام نرسانده، عمل كند نام كره شمالي را از فهرست كشورهاي حامي تروريسم حذف خواهد كرد.
كره شمالي در 13 فوريه 2007 در مذاكرات شش جانبه توافق كرده بود كه در برابر دريافت 50 هزار تن نفت فعاليت راكتور هستهاي اصلي خود را تا 14 آوريل همان سال متوقف كند كه در آن زمان پيونگ يانگ اين اقدام را انجام نداد.
بر اساس اين توافق قرار بود اگر پيونگ يانگ فعاليتهاي هستهاي خود را به طور كامل متوقف كند 950 هزار تن ديگر نفت دريافت كند. هرچند كره‌اي‌ها عدم پايبندي به توافقنامه شش‌جانبه را ناشي از نقض آن از سوي طرفهاي مقابل بويژه آمريكا اعلام كردند.
از همين رو واشنگتن شب گذشته بلافاصله پس از اقدام كره شمالي در ارائه فهرست فعاليتهاي هستهاي، موافقت خود را با حذف نام اين كشور از ليست سياه اعلام كرد. حال اينكه واقعاً چه ربطي بين فعاليتهاي هستهاي يك كشور و حمايت آن از گروههاي تروريستي يا عملكرد آن در مورد حقوق بشر وجود دارد سؤالي است كه بايد از مدعيان غربي پرسيد.
به هر حال كاخ سفيد اميدوار است قبل از انتخابات رياست جمهوري نوامبر 2008 برخي مسائل عمده حل ناشده خود را در عرصه سياست خارجي به سرانجام رساند كه در اين ميان مورد كره شمالي پس از حوزه خاورميانه (با تاكيد بر فلسطين، عراق و ايران) از اهميت ويژه‌اي برخوردار است.
واشنگتن براي مقابله با معضلات سياست خارجي خود حتي حاضر شده است امتيازاتي را به روسيه دهد چنانكه دربيست‌ويكمين اجلاس مشترك سران اتحاديه اروپا و روسيه و اولين آن با حضور ميدويديف رئيس جمهوري اين كشور كه از روز گذشته با محوريت موضوع"توافقنامه اصولي همكاري راهبردي" ميان دو طرف آغاز شده است، هم‌پيمانان آمريكا از مخالفتهاي خود با مسكو در مناقشات منطقه‌اي بويژه موضوع آبخازي و اوستيا جنوبي در خاك گرجستان، كاسته‌اند و در نشست غير رسمي شب گذشته سران اروپا وعده اعطاي امتيازاتي را در مقابل امضاي توافقنامه مشاركت راهبردي كه جايگزين توافقنامه همكاري سال 1997 خواهد شد، به رئيس جمهور روسيه داده‌اند.
در اجلاس سران گروه 8 نيز كه پيش بيني شده است ماه آينده ميلادي (از 17تيرماه) در هوكايدوي ژاپن برگزار شود، بحث تشويق كشورهاي در حال توسعه به استفاده از فن‌آوريهاي نوين هستهاي -كه در كاهش روند گرماي كره‌زمين و آلودگي‌هاي زيست محيطي بسيار مؤثر است - با همكاري كشورهاي صنعتي از محورهاي اصلي اجلاس اعلام شده است، با اين حال انگيزه‌هاي منفعت جويانه و رويكردهاي دوگانه سران جي8 همواره باعث شده كشورهاي جنوب از سويي و كارگران و جنبشهاي مردمي شمال از سوي ديگر به‌مخالفت با آنها بپردازند چنانكه روز گذشته بسياري از مردم ژاپن با تظاهرات در محل برگزاري اجلاس مخالفت خود را با تصميمات گروه 8 در سطح جهاني ابراز داشتند همانگونه كه در نشستهاي قبلي اين گروه نيز چنين تجمعات و اعتراضاتي برگزار شد.
