اصلاحات بطئي در وزارت امور خارجه

«وَمَا مَنَعَ النَّاسَ أََن يُؤمِنُوا إِذْجَاءَ‌هُم آلْهُدَي وَ يَسْتَغْفِرُوا رَبَّهُم إلَّا أن تَأتِيَهُم سُنَّه الأولِين» (كهف ـ 55)

در تمام كشورها وزارت امور خارجه از اهميت و جايگاه خاصي برخوردار است و اين به سبب مسئوليت ويژه‌اي است كه اين وزارت براي تامين منافع و مصالح هر كشور در عرصه جهاني برعهده دارد و به نوعي نماد اقتدار يا ضعف دولت و ملت متبوع خود نيز به حساب مي‌آيد چه اينكه تمامي سفارتخانه‌ها و نمايندگي‌هاي خارج از كشور زير نظر آن فعاليت مي‌كنند. در جمهوري اسلامي ايران به سبب آرمان‌هاي خاص انقلاب اين نهاد از اهميتي مضاعف برخوردار مي‌شود چنانكه بنيانگذار فقيد نظام مي‌فرمايد: «مسئولان ما بايد بدانند كه انقلاب ما محدود به ايران نيست. انقلاب مردم ايران نقطه شروع انقلاب بزرگ جهان اسلام به پرچمداري حضرت حجت ـ ارواحنا فداه ـ است كه خداوند بر همه مسلمانان و جهانيان منّت نهد و ظهور و فرجش را در عصر حاضر قرار دهد. مسائل اقتصادي و مادي اگر لحظه‌اي مسئولين را از وظيفه‌اي كه برعهده دارند منصرف كند خطري بزرگ و خيانتي سهمگين را به دنبال دارد. بايد دولت جمهوري اسلامي تمامي سعي و توان خود را در اداره هر چه بهتر مردم بنمايد ولي اين بدان معنا نيست كه آنهارا از اهداف عظيم انقلاب كه ايجاد حكومت جهاني اسلام است منصرف كند.»(صحيفه‌نور،ج. 21 ،ص. 108)

بي‌ترديد برنامه‌ريزي و حركت در راستاي آرمان‌هاي مذكور در دنياي امروز اقدامي بس پيچيده و دشوار است و برداشت سطحي از اين مهم مي‌تواند خسارات جبران‌ناپذيري بر جامعه وارد سازد چنانكه گاهي در رفت و آمدهاي مكرر دستگاه سياست خارجي كشور تا حدي غفلت از اين اصل استنباط مي‌شود.

واقعيت اين است كه تا ايران اسلامي به ميزان معتنابهي از قدرت و اقتدار در سطح جهاني دست پيدا نكند (كه از مؤلفه‌هاي آن رضايتمندي مردم از عملكرد مسئولان و وضعيت جامعه مي‌باشد) نمي‌توان به تحقق آرمان‌هاي انقلاب چندان اميدوار بود و بر همين مبنا دست‌اندركاران سياست خارجي كشور بايد منافع ملي و مصالح عمومي ملت را در اولويت برنامه‌ها و فعاليت‌هاي خود قرار دهند و در بذل و بخشش ذخاير ارزي و منابع ايران دقت بيشتري بعمل آورند.

اين مهم خود مستلزم بهره‌مندي دستگاه سياست خارجي بويژه وزارت امور خارجه از كارشناسان و كارگزاران خبره و توانمند مي‌باشد كه لازم است با مكانيسمي دقيق و عادلانه شناسايي و جذب شوند حال آنكه اين نهاد متاسفانه در ساليان گذشته فاقد چنين مكانيسمي بوده و عمدتاً روابط ناميمون و و نفوذ برخي چهره ها در معرفي افراد مطلوب خود جاي آن را گرفته است، انتظار اين بوده و هست كه دولت عدالت مطابق با وعده‌هاي خود مبني بر شايسته‌سالاري چنين نظامي را طراحي و اجرا كند و بالطبع اين موضوع در تربيت نيروي انساني كارآمد در اين حوزه‌نيز مؤثر خواهد بود. اخبار و گزارش‌ها و مجموعه‌اي از شواهد همچنان حاكي از آن است كه عمده سفارتخانه‌ها و نمايندگي‌هاي ما در خارج از كشور به رغم هزينه‌هاي هنگفتي كه از منابع عمومي صرف آنها مي‌شود چنانكه بايد متناسب با آرمان و منافع نظام عمل نمي‌كنند.اميد است ابلاغ مصوبه ‌ دولت به وزارت امور خارجه مبني بر تهيه گزارش آماري ساليانه در خصوص روابط و مناسبات بين المللي در حوزه‌هاي مختلف و ارسال آن به هيأت وزيران در شهريور ماه هرسال كه‌روز گذشته ابلاغ شد گامي باشد در راستاي عزم دولت براي تسريع روند اصلاحات در اين وزارتخانه و ارج نهادن به‌‌خدمات شايان برخي از نيروهاي فرهيخته آن.