اندوخته‌هاي رمضان

«يَأَيُّهَاآلّذِينَ ءَامَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُم‌ الصّيَام كَمَا كُتِبَ عَلَي‌آلّذِينَ مِن قَبْلِكُم لَعَلَّكُم تَتَّقُون» (بقره- 183)

قرآن كريم و ائمه هدي (عليهم السّلام) مهمترين خاصيت و نتيجه روزه داري در ماه مبارك رمضان را «تقوا» ذكر فرموده و در تبيين اين مفهوم توضيحات مبسوطي را بيان نموده‌اند، بويژه در نهج‌البلاغه از جمله در خطبه همام وصف زيبايي از چيستي و كيفيت تقوا و متقين ذكر شده است.

به طور خلاصه پيشوايان‌ وعلماء اسلام تقوا را از ماده «وقايه» و به منزله خويشتن‌داري دانسته‌اند، اينكه انسان بتواند بر تمايلات نفساني و قواي شهواني خويش غلبه كند و بخش عالي و روحاني وجودش را بر بخش داني و مادي مسلط سازد.

واقعيت آن است كه تا عنصر تقوا در بشر ايجاد و تقويت نگردد هيچيك از ديگر ارزشهاي انساني اعم از آزادي، امنيت و رفاه و حتي پيشرفت علمي نيز به معناي حقيقي پديد نخواهد آمد و سواي از آيات و روايات متعدد در اين زمينه تاريخ تجربيات بشر نيز مؤيد اين مهم مي‌باشد چنانكه به تعبير استاد مطهري(ره) آزادي اجتماعي غرب بدون آزادي معنوي كه نماي ديگري است از تقوا خود منشاء بي بند و باري و بحرانهاي اخلاقي و اجتماعي در آن ديار گرديده است، اگر بپذيريم كه براساس تعاليم انبياء «اسلام »آيين سعادت بخش جامعه بشري وبرقراري حكومت عدل جهاني است بي ترديد تحقق آن جز با تقوا ميسر نخواهد بود و پيچيدگي‌ حيات بشر نيز در همين عنصر مهم نهفته است چه اينكه در پذيرش اصل دين و باور به رهايي بخشي آن كمتر ابهامي در ميان ابناء بشر وجود دارد اما در مقام عمل قواي نفساني انسان كه براساس استعاره‌هاي ديني تحت تاثير شيطان قرار مي‌گيرد در مسير حق مانع ايجاد مي‌كنند چنانكه رهبران فكري انقلاب اسلامي خصوصاً حضرت امام (رضوان الله تعالي عليه) در بحث آسيب شناسي نظام همواره به مردم و مسؤولان در اين رابطه هشدار داده و با توصيه‌هاي سازنده آنها را از آفت غلبه نفسانيات برحذر داشته‌اند؛ رعايت ساده‌زيستي، هم نشيني با متدينين و توده‌هاي مستضعف، انس با قرآن و ادعيه و تهذيب همراه با تحصيل از جمله آن رهنمودها است.

بنابراين «تقوا » ضمن موضوعيت خاص خود در تعاليم اسلامي بعنوان يك ابزار تعالي در سعادت انساني، در تعاليم انساني مورد توجه قرار گرفته است، همچنانكه در آيه 29 سوره مباركه انفال مي‌خوانيم: «يَأَيُّهَا آلَّذِينَ ءَامَنُواإِن تَتَّقواالله يَجْعَل لَكُم فُرْقَاناً وَيُكَفِّرعَنْكُم سَيِّئَاتِكُم و اللهُ ذوالفَضْلِ العَظِيم» بدين مضمون كه تقواي مؤمنان منشاء قابليت ايشان در تشخيص حق و باطل در عرصه‌هاي مختلف خواهد بود يا در سوره طلاق مي‌فرمايد: «وَمَن يَتِّق‌الله يَجْعَل لَه مَخْرَجاً وَ يَرْزُقْهُ مِن حَيْثُ لايَحْتَسِب»

به هر حال اكنون كه ماه رمضان را پشت سر گذاشته‌ايم اميد اين است كه آحاد مردم بويژه مسؤولان كشور با بهره‌مندي از اندوخته‌هاي اين ماه براي پيشبرد اهداف مقدس نظام در برنامه‌هاي فردي و اجتماعي خود بازنگري جامع انجام دهند و فارغ از جاذبه‌هاي نفساني همچون مقام ، مدرك، ثروت و شهرت براي برقراري عدل جهاني تلاش نمايند چه اينكه اخلاص و تامل و اقدام صادقانه ما را از بسياري شيوه‌ها و رفتارهاي متداول كه براي ديگران مطلوبيت ظاهري دارد دور خواهد ساخت‌ ضمن اينكه‌راه‌ انابه‌‌تنها منحصر در رمضان نيست.